Temel Kavramlar3 dk okuma
Router Nedir, Ne İşe Yarar?
Router'ın ağlar arasında trafiği nasıl yönlendirdiğini, türlerini ve kurumsal seçim kriterlerini sade bir dille anlatıyoruz.
Router’ın temel görevi
Router (yönlendirici), farklı ağları birbirine bağlayan ve veri paketlerini hedeflerine giden en uygun yola yönlendiren ağ cihazıdır. Evinizdeki ağ ile internet, bir şirketin merkezi ile şubeleri, bir servis sağlayıcının ağı ile başka bir sağlayıcının ağı arasında router’lar bulunur. İnternet, birbirine bağlı milyonlarca router’dan oluşur.
Router, OSI modelinin üçüncü katmanında (ağ katmanı) çalışır ve kararını paketin hedef IP adresine bakarak verir.
Router nasıl çalışır?
- Paket router’ın bir arayüzüne ulaşır.
- Router paketin hedef IP adresini okur.
- Yönlendirme tablosunda bu adrese en iyi uyan kaydı arar. Birden çok kayıt uyuyorsa en özel olanı (en uzun ön ek) seçer.
- Paketi, o kaydın gösterdiği arayüzden bir sonraki router’a gönderir.
- Uyan bir kayıt yoksa paketi varsayılan yola gönderir; o da yoksa düşürür.
Her router yalnızca bir sonraki adımı bilir; paket, hedefe atlama atlama ulaşır. Her atlamada paketin yaşam süresi (TTL) bir azaltılır; sıfıra inen paket düşürülür. Bu, yanlış yapılandırma sonucu paketlerin sonsuza kadar dolaşmasını önler.
Yönlendirme tablosu ve protokoller
Tablodaki kayıtlar üç yoldan gelir:
- Doğrudan bağlı ağlar: router’ın arayüzlerine bağlı ağlar.
- Statik yollar: yönetici tarafından elle girilir. Küçük ve değişmeyen ağlar için uygundur.
- Dinamik yönlendirme protokolleri: router’lar bildikleri ağları birbirlerine duyurur; bir bağlantı koptuğunda yeni yol kendiliğinden hesaplanır.
| Protokol | Türü | Kullanıldığı yer |
|---|---|---|
| OSPF | İç, bağlantı durumu | Kurumsal ağlar |
| IS-IS | İç, bağlantı durumu | Servis sağlayıcı omurgaları |
| RIP | İç, uzaklık vektörü | Küçük ve eski ağlar |
| BGP | Dış, yol vektörü | İnternet; kurumlar ve sağlayıcılar arası |
İnternetin tamamı BGP ile birbirine bağlanır.
Router’ın diğer işlevleri
- NAT: yerel ağdaki cihazların tek bir genel adresle internete çıkmasını sağlar; bkz. NAT nedir.
- DHCP: cihazlara otomatik adres dağıtır; bkz. DHCP nedir.
- Güvenlik: erişim listeleri ve durum denetimli güvenlik duvarı.
- VPN: şubeler ve uzaktan çalışanlar için şifreli tünel; bkz. VPN nedir.
- QoS: kritik uygulamalara öncelik; bkz. QoS nedir.
- Hat yedekleme: ana hat kesildiğinde yedek hatta geçiş.
Router, modem ve switch arasındaki fark
| Cihaz | Katman | Görevi |
|---|---|---|
| Modem / ONT | Fiziksel | Hat sinyalini Ethernet’e çevirir. |
| Switch | Veri bağı (Layer 2) | Aynı ağdaki cihazları MAC adresine göre bağlar. |
| Router | Ağ (Layer 3) | Farklı ağları IP adresine göre bağlar. |
Ayrıntılar için modem ve router farkı ve switch nedir yazılarına bakabilirsiniz. Yerel ağ içindeki yönlendirme çoğu zaman Layer 3 switch ile yapılır.
Router türleri
- Ev ve küçük ofis router’ı: router, switch, access point ve çoğu zaman modemi tek cihazda birleştirir.
- Erişim (şube) router’ı: şubeleri merkeze ve internete bağlar; farklı WAN arayüzlerini, VPN’i ve hat yedeklemeyi destekler.
- 4G/5G router: internete mobil şebeke üzerinden bağlanır; bkz. 4G/5G router nedir.
- Toplama router’ı: çok sayıda şubenin ve bölgenin trafiğini toplar.
- Çekirdek (omurga) router: büyük kurum ve servis sağlayıcı omurgalarında çok yüksek hacimli trafiği taşır; modüler ve tam yedekli yapıdadır.
Ev tipi ve kurumsal router farkı
| Ev tipi | Kurumsal | |
|---|---|---|
| Eşzamanlı oturum kapasitesi | Sınırlı | Yüksek |
| WAN seçenekleri | Tek hat | Birden çok hat, farklı arayüzler |
| Yönlendirme protokolleri | Yok ya da sınırlı | OSPF, BGP, MPLS |
| VPN | Sınırlı | Çok sayıda tünel, donanım hızlandırma |
| Yedeklilik | Yok | Çift güç kaynağı, yedekli denetim kartı |
| Yönetim | Tek tek web arayüzü | Merkezi yönetim, izleme, otomasyon |
Kurumsal router seçerken
- İşlem hacmi: VPN, NAT ve güvenlik özellikleri açıkken ölçülen değere bakın; yalnızca yönlendirme ile ölçülen değer yanıltıcıdır.
- WAN arayüzleri: fiber, bakır, hücresel; bugün ve gelecekte kullanacağınız hatlar.
- Şube sayısı ve VPN tüneli kapasitesi.
- Yedeklilik: çift hat, çift cihaz, çift güç kaynağı.
- Yönetim: çok şubeli yapılarda merkezi yönetim ve SD-WAN desteği.
- Destek süresi: üreticinin yazılım ve güvenlik güncellemesi verdiği süre.
Maipu’nun şube erişiminden çekirdeğe uzanan modelleri Router sayfasında, şubeler arası tasarım WAN çözümleri sayfasında yer alır.
Kaynaklar
- IETF RFC 1812, IPv4 yönlendiriciler için gereksinimler: rfc-editor.org/rfc/rfc1812
- IETF RFC 2328, OSPF sürüm 2: rfc-editor.org/rfc/rfc2328
- IETF RFC 4271, Border Gateway Protocol 4 (BGP-4): rfc-editor.org/rfc/rfc4271