Veri Merkezi ve Bulut3 dk okuma
SD-WAN Nedir? Şube Ağlarında Yeni Dönem
SD-WAN'ın birden fazla internet hattını nasıl akıllıca kullandığını ve MPLS'e göre avantajlarını anlatıyoruz.
SD-WAN’ın tanımı
SD-WAN (Software-Defined Wide Area Network, yazılım tanımlı geniş alan ağı), şubeleri, merkezi, veri merkezini ve bulutu birbirine bağlayan WAN’ı yazılımla ve tek merkezden yönetme yaklaşımıdır. Farklı türde hatları (MPLS, fiber internet, DSL, 4G/5G) aynı anda kullanır ve trafiği uygulamanın gereksinimine ve hatların o andaki durumuna göre yönlendirir.
Geleneksel WAN’da her şube router’ı ayrı ayrı yapılandırılır; hatlar sabit rollere sahiptir: biri ana, diğeri yalnızca arıza anında devreye giren yedek. SD-WAN’da ise politika merkezde tanımlanır ve tüm şubelere dağıtılır; hatların hepsi etkin kullanılır.
Neden ortaya çıktı?
- Uygulamalar buluta taşındı. Şube trafiğini önce merkeze, oradan internete göndermek gereksiz gecikme yaratıyor.
- Bant genişliği ihtiyacı arttı. Görüntülü toplantı ve bulut uygulamaları, özel hatların kapasitesini ve bütçesini zorluyor.
- İnternet hatları iyileşti. Fiber internet, özel hatlara göre çok daha düşük maliyetle yüksek kapasite sunuyor; ancak kalite taahhüdü yok.
- Yönetim yükü büyüdü. Yüzlerce şubeyi cihaz cihaz yapılandırmak hem yavaş hem hataya açık.
SD-WAN, ekonomik internet hatlarının kapasitesini, özel hatların güvenilirliğine yaklaşan bir yapıyla kullanmayı hedefler.
Nasıl çalışır?
Mimari üç düzlemden oluşur:
| Düzlem | Görevi |
|---|---|
| Yönetim | Politikaların tanımlandığı, ağın izlendiği arayüz |
| Denetim | Politikaları ve yönlendirme bilgisini uç cihazlara dağıtan denetleyici |
| Veri | Trafiği taşıyan şube ve merkez cihazları |
Çalışma adımları:
- Örtü ağ (overlay). Uç cihazlar, eldeki tüm hatlar üzerinden birbirlerine şifreli tüneller kurar. Alttaki hattın türü önemini yitirir.
- Sürekli ölçüm. Her tünelde gecikme, jitter ve paket kaybı sürekli ölçülür.
- Uygulama tanıma. Trafiğin hangi uygulamaya ait olduğu belirlenir.
- Politikaya göre yol seçimi. “Sesli görüşmeler gecikmesi 100 ms’nin altındaki hattan gitsin” gibi kurallar uygulanır. Hat bozulduğunda trafik, oturum kopmadan diğer hatta aktarılır.
- Yerel internet çıkışı. Güvenilen bulut uygulamalarının trafiği merkeze uğramadan doğrudan şubeden internete çıkar.
Denetleyiciye erişim kesilse bile uç cihazlar son aldıkları politikayla çalışmayı sürdürür; denetim ve veri düzlemlerinin ayrılmasının faydası budur.
Avantajları
- Hatların tamamı kullanılır. Yedek hat boşta beklemez.
- Uygulama deneyimi iyileşir. Kritik trafik her an en iyi durumdaki hattan gider.
- Kesinti azalır. Hat arızası ya da kalite düşüşünde geçiş kendiliğinden ve hızlı olur.
- Maliyet esnekliği. Pahalı özel hat kapasitesi, internet hatlarıyla desteklenebilir ya da azaltılabilir.
- Hızlı şube açılışı. Sıfır dokunuşla kurulum; sabit hat gelene kadar hücresel hatla başlanabilir.
- Merkezi yönetim ve görünürlük. Tüm şubeler, hatlar ve uygulamalar tek ekrandan izlenir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- İnternetin kalite taahhüdü yoktur. SD-WAN kötü hatları iyileştirmez; en iyisini seçer. Kritik şubelerde farklı sağlayıcılardan ve farklı türde en az iki hat bulunmalıdır.
- Güvenlik yeniden düşünülmelidir. Yerel internet çıkışı, her şubede güvenlik denetimi gerektirir: şube cihazındaki güvenlik duvarı işlevleri ya da bulut tabanlı güvenlik hizmetleri.
- Üreticiler arası uyum sınırlıdır. SD-WAN çözümleri çoğunlukla aynı üreticinin cihaz ve denetleyicisiyle çalışır.
- Mevcut yönlendirmeyle bütünleşme. Geçiş döneminde SD-WAN ve geleneksel şubeler birlikte çalışmalıdır.
Geçiş planı
- Envanter. Şubeler, hatlar, hız ve maliyetler; uygulamalar ve gereksinimleri.
- Politika tasarımı. Hangi uygulama, hangi koşulda, hangi hattan?
- Pilot. Birkaç şubede, mevcut hattın yanına ikinci hat eklenerek başlanır.
- Ölçüm. Uygulama başarımı ve kesinti süreleri öncesiyle karşılaştırılır.
- Aşamalı yaygınlaştırma. Şubeler gruplar halinde geçirilir.
- Hat sözleşmelerinin gözden geçirilmesi. Ölçümler, hangi özel hattın küçültülebileceğini gösterir.
Maipu’da SD-WAN, BD-WAN denetleyici ve router ailesiyle kurulur; ayrıntılar WAN çözümleri ve Yönetim sayfalarındadır. Tünel teknolojileri için VPN nedir, önceliklendirme için QoS nedir yazılarına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- MEF 70.2, SD-WAN hizmet öznitelikleri ve hizmet çerçevesi: mef.net
- IETF RFC 4301, internet protokolü için güvenlik mimarisi (IPsec): rfc-editor.org/rfc/rfc4301
- IETF RFC 7426, yazılım tanımlı ağ: katmanlar ve mimari terimleri: rfc-editor.org/rfc/rfc7426