Temel Kavramlar2 dk okuma
Ağ Topolojisi Nedir? Yıldız, Halka, Mesh ve Diğerleri
Temel ağ topolojilerini, avantaj ve dezavantajlarını ve günümüz kurumsal ağlarında hangilerinin kullanıldığını özetliyoruz.
Ağ topolojisi nedir?
Ağ topolojisi, bir ağdaki cihazların birbirine nasıl bağlandığını anlatan düzendir. İki açıdan ele alınır: fiziksel topoloji kabloların ve cihazların gerçek yerleşimini, mantıksal topoloji ise verinin izlediği yolu gösterir. Seçilen topoloji; ağın maliyetini, bir arızanın kaç kullanıcıyı etkileyeceğini ve ağın ne kadar kolay büyüyeceğini belirler.
Temel topoloji türleri
| Topoloji | Yapı | Güçlü yanı | Zayıf yanı |
|---|---|---|---|
| Yıldız | Her cihaz merkezdeki switch’e bağlanır | Arıza tek cihazı etkiler, yönetimi kolaydır | Merkez cihaz arızalanırsa ağ durur |
| Halka | Cihazlar kapalı bir çember oluşturur | Az kabloyla yedeklilik sağlar | Koruma protokolü gerektirir |
| Mesh | Cihazlar birden çok komşuya bağlanır | En yüksek dayanıklılık | Kablo ve port maliyeti yüksektir |
| Ağaç (hiyerarşik) | Yıldızlar katmanlar halinde birleşir | Büyük ağlarda düzenli büyüme | Üst katman yedeklenmelidir |
| Veri yolu (bus) | Tüm cihazlar tek hatta bağlıdır | Günümüzde yerel ağlarda kullanılmaz | Hat arızası tüm ağı durdurur |
Yıldız
Ofis ağlarının temelidir. Her bilgisayar, yazıcı ya da access point bir switch portuna ayrı bir kabloyla bağlanır. Bir kablo ya da uç cihaz arızalandığında yalnızca o nokta etkilenir. Merkezdeki switch tek hata noktası olduğu için kritik ağlarda yedeklenir.
Halka
Cihazlar bir çember oluşturur; bağlantılardan biri koptuğunda trafik çemberin diğer yönünden devam eder. Ethernet’te döngü oluşmaması için halkanın bir noktası mantıksal olarak kapalı tutulur ve arıza anında açılır. Bu iş için STP ya da daha hızlı yön değiştiren ITU-T G.8032 (ERPS) gibi halka koruma protokolleri kullanılır. Uzun güzergahlı endüstriyel ve metro ağlarda yaygındır.
Mesh
Tam mesh yapıda her cihaz diğer tüm cihazlara, kısmi mesh yapıda ise yalnızca seçilen komşulara bağlanır. Omurga cihazları arasında ve WAN’da, bir bağlantının kopmasının işi durdurmaması gereken yerlerde kullanılır. Kablosuz tarafta aynı fikir mesh Wi-Fi olarak karşımıza çıkar.
Hiyerarşik tasarım
Kurumsal kampüs ağları çoğunlukla üç katmanda tasarlanır:
- Erişim: kullanıcıların, access point’lerin ve kameraların bağlandığı switch’ler.
- Dağıtım (toplama): erişim switch’lerini toplayan, VLAN’lar arası yönlendirme ve politika uygulayan katman.
- Omurga (çekirdek): binalar ve veri merkezi arasında trafiği hızla taşıyan katman.
Orta ölçekli ağlarda dağıtım ve omurga tek katmanda birleştirilir; buna daraltılmış omurga denir. Ayrıntı için omurga switch nedir yazısına bakabilirsiniz.
Veri merkezlerinde ise spine-leaf yapısı kullanılır: her leaf (yaprak) switch her spine (omurga) switch’e bağlanır. Böylece herhangi iki sunucu arasındaki yol hep aynı uzunlukta olur ve kapasite yeni spine ya da leaf ekleyerek artırılır.
Doğru topolojiyi seçmek
- Kesinti toleransı: Tek bir arızanın kaç kullanıcıyı etkileyebileceğini belirleyin; kritik noktaları çift bağlantıyla kurun.
- Büyüme: Bugünkü port sayısına değil, birkaç yıl sonraki ihtiyaca göre planlayın.
- Kablolama: Binanın yapısı ve kablo güzergahları topolojiyi doğrudan etkiler.
- Yönetim: Düzenli, katmanlı bir yapı sorun gidermeyi kolaylaştırır.
Yedekli bağlantılarda hatları birleştirmek için link aggregation kullanılır. Maipu’nun erişimden omurgaya uzanan modelleri Switch sayfasında, tasarım yaklaşımı Kampüs çözümleri sayfasında yer alır.
Kaynaklar
- IEEE 802.1 çalışma grubu (köprüleme ve Spanning Tree standartları): ieee802.org/1
- ITU-T G.8032, Ethernet halka koruma anahtarlaması: itu.int/rec/T-REC-G.8032