Temel Kavramlar2 dk okuma
Ethernet Nedir? Kablolu Ağın Temeli
Ethernet standartlarını, hız sınıflarını ve kablolu bağlantının Wi-Fi'ye göre avantajlarını anlatıyoruz.
Ethernet’in tanımı
Ethernet, cihazları yerel ağda (LAN) kabloyla birbirine bağlayan teknoloji ailesidir. 1970’lerde Xerox’un Palo Alto Araştırma Merkezi’nde geliştirildi, 1983’te IEEE 802.3 adıyla standartlaştırıldı ve o günden bugüne kablolu ağın temeli oldu. Bilgisayarınızdaki ağ portu, ofisteki switch’ler ve veri merkezindeki yüksek hızlı bağlantılar aynı standardın farklı hız sınıflarıdır.
Ethernet, OSI modelinin ilk iki katmanında çalışır: sinyalin kabloda nasıl taşınacağını (fiziksel katman) ve verinin hangi cihaza teslim edileceğini (veri bağı katmanı) tanımlar.
Nasıl çalışır?
Veri, çerçeve (frame) adı verilen paketler halinde gönderilir. Her çerçevede gönderenin ve alıcının MAC adresi, taşınan veri ve hata denetimi için bir sağlama alanı bulunur. Standart bir çerçevenin taşıdığı veri en fazla 1500 bayttır; bu değere MTU denir.
İlk Ethernet ağlarında tüm cihazlar aynı kabloyu paylaşır, aynı anda konuşan cihazların sinyalleri çakışırdı. Bugün her cihaz bir switch portuna ayrı bağlanır ve bağlantı çift yönlüdür (full duplex): gönderme ve alma aynı anda yapılır, çakışma olmaz. Switch, çerçeveyi yalnızca hedef cihazın bulunduğu porta iletir.
Hız sınıfları
| Ad | Hız | Yaygın ortam |
|---|---|---|
| Fast Ethernet (100BASE-TX) | 100 Mb/sn | Bakır, Cat5 |
| Gigabit Ethernet (1000BASE-T) | 1 Gb/sn | Bakır, Cat5e ve üzeri |
| Multigigabit (2.5G/5GBASE-T) | 2,5 ve 5 Gb/sn | Bakır, Cat5e/Cat6 |
| 10 Gigabit Ethernet | 10 Gb/sn | Bakır Cat6A ya da fiber |
| 25 / 40 / 100 Gigabit Ethernet | 25, 40, 100 Gb/sn | Fiber, veri merkezi |
| 200 / 400 Gigabit Ethernet | 200, 400 Gb/sn | Fiber, omurga ve yapay zeka kümeleri |
İki cihaz bağlandığında, her ikisinin de desteklediği en yüksek hızı kendiliğinden seçer (auto-negotiation).
Bakır ve fiber
Bakır bükümlü çift kablo, masaüstü ve tavan bağlantılarında kullanılır ve tek bağlantıda en fazla 100 metreye izin verir. Kategorilerin farkı için Cat5e, Cat6 ve Cat6A yazısına bakabilirsiniz.
Fiber optik kablo veriyi ışıkla taşır; mesafe kilometrelerle ölçülür ve elektromanyetik girişimden etkilenmez. Katlar arası, binalar arası ve veri merkezi içi bağlantılarda tercih edilir. Fiber bağlantıda switch portuna bir optik modül takılır; bkz. SFP modül nedir.
Wi-Fi’ye göre farkı
| Ethernet | Wi-Fi | |
|---|---|---|
| Kararlılık | Hız sabittir | Mesafe ve engellerle değişir |
| Gecikme | Düşük ve tutarlı | Ortama bağlı olarak dalgalanır |
| Girişim | Etkilenmez | Komşu ağlardan etkilenir |
| Hareket | Kabloya bağlı | Serbest |
Masaüstü bilgisayar, sunucu, yazıcı, kamera ve access point gibi sabit cihazlar kabloyla bağlanmalıdır. Kablosuz ağın kalitesi de arkasındaki kablolu ağa bağlıdır: access point ne kadar hızlı olursa olsun, switch portunun hızını aşamaz.
Ethernet’in getirdiği ek olanaklar
- PoE: veri kablosu üzerinden güç taşır; bkz. PoE switch nedir.
- VLAN: aynı kablolama üzerinde ayrı mantıksal ağlar kurar; bkz. VLAN nedir.
- Bağlantı birleştirme: birden çok hattı tek bağlantı gibi kullanır; bkz. link aggregation.
Gigabit erişimden 400G veri merkezi modellerine kadar Maipu Ethernet switch’leri Switch sayfasında yer alır.
Kaynaklar
- IEEE 802.3 çalışma grubu (Ethernet standartları): ieee802.org/3
- IEEE Standards Association, IEEE 802.3 Ethernet standardı: standards.ieee.org