Veri Merkezi ve Bulut3 dk okuma
NAS Nedir? Ağa Bağlı Depolama ile Dosya Yönetimi
NAS cihazlarının ofislerde dosya paylaşımı ve yedeklemede nasıl kullanıldığını, SAN ve buluttan farklarını anlatıyoruz.
NAS nedir?
NAS (Network Attached Storage, ağa bağlı depolama), ağa doğrudan bağlanan ve dosyaları birçok kullanıcıya aynı anda sunan depolama cihazıdır. İçinde bir ya da daha çok disk, bir işlemci ve dosya paylaşımı için özelleşmiş bir işletim sistemi bulunur. Kullanıcılar NAS’taki klasörlere, bilgisayarlarındaki bir ağ sürücüsü gibi erişir.
Dosya paylaşımı standart protokollerle yapılır:
- SMB / CIFS: Windows ağlarının dosya paylaşım protokolü; macOS ve Linux tarafından da desteklenir.
- NFS: Linux ve Unix sistemlerde, ayrıca sanallaştırma ortamlarında yaygındır.
Ne işe yarar?
- Ortak çalışma alanı: dosyalar kişisel bilgisayarlarda dağınık durmaz, tek yerde toplanır.
- Yetkilendirme: hangi kullanıcının hangi klasörü görebileceği ve değiştirebileceği tanımlanır.
- Yedekleme hedefi: bilgisayarların ve sunucuların yedekleri NAS’a alınır.
- Sürüm geçmişi: anlık görüntüler (snapshot) sayesinde bir dosyanın önceki haline dönülebilir.
- Kamera kaydı ve arşiv: büyük hacimli verinin uzun süre saklanması.
RAID ve veri güvenliği
RAID, birden çok diski tek bir birim gibi kullanarak başarımı ya da dayanıklılığı artırır.
| Düzey | En az disk | Dayanıklılık | Kullanılabilir kapasite |
|---|---|---|---|
| RAID 0 | 2 | Yok; tek disk arızasında tüm veri kaybolur | Tümü |
| RAID 1 | 2 | Bir disk arızasına dayanır (aynalama) | Yarısı |
| RAID 5 | 3 | Bir disk arızasına dayanır | Bir disk eksiği |
| RAID 6 | 4 | İki disk arızasına dayanır | İki disk eksiği |
| RAID 10 | 4 | Her aynalı çiftten bir diske dayanır | Yarısı |
Büyük kapasiteli disklerde arızalı diskin yeniden oluşturulması uzun sürer ve bu sırada ikinci bir disk arızası olasılığı artar; bu yüzden büyük disklerle RAID 6 tercih edilir.
RAID, yedekleme değildir. RAID yalnızca disk arızasına karşı korur. Yanlışlıkla silinen dosya, fidye yazılımının şifrelediği klasör ya da cihazın bulunduğu odadaki bir yangın, tüm diskleri birlikte etkiler. Yaygın yaklaşım 3-2-1 kuralıdır: verinin üç kopyası, iki farklı ortamda, bir kopyası farklı bir konumda tutulur.
NAS, SAN ve bulut
| NAS | SAN | Bulut depolama | |
|---|---|---|---|
| Erişim düzeyi | Dosya | Blok | Dosya ya da nesne |
| Protokol | SMB, NFS | Fibre Channel, iSCSI, NVMe-oF | HTTPS (API) |
| Tipik kullanım | Dosya paylaşımı, yedek | Veritabanı, sanallaştırma | Arşiv, uzaktan erişim, felaket kurtarma |
| Yönetim | Kurum içinde | Kurum içinde | Sağlayıcıda |
SAN’da depolama sistemi sunucuya bir disk gibi görünür; dosya sistemini sunucu yönetir. Yüksek ve öngörülebilir başarım gerektiren uygulamalar bu yüzden SAN kullanır. Pek çok kurumsal depolama sistemi dosya ve blok erişimini birlikte sunar. Bulut tarafı için bulut depolama nedir yazısına bakabilirsiniz.
Ağ tarafı
Depolamanın hızı, arkasındaki ağ kadardır:
- Bağlantı hızı: çok kullanıcılı ortamlarda 10 Gb/sn ve üzeri bağlantı gerekir; bkz. Ethernet nedir.
- Yedekli bağlantı: iki hat link aggregation ile birleştirilir.
- Ayrı ağ: depolama trafiği kullanıcı trafiğinden ayrı bir VLAN’da taşınır.
- Güvenlik: depolama cihazı doğrudan internete açılmaz; uzaktan erişim VPN üzerinden verilir.
Seçerken nelere bakılır?
- Kapasite ve büyüme: bugünkü ihtiyacın birkaç katını, RAID payıyla birlikte hesaplayın.
- Kullanıcı sayısı ve iş yükü: dosya paylaşımı ile sanallaştırma farklı başarım ister.
- Disk türü: yoğun okuma-yazma için SSD, kapasite için sabit disk; hibrit sistemler ikisini birleştirir.
- Yedeklilik: çift denetleyici, çift güç kaynağı, çalışırken değiştirilebilen diskler.
- Veri koruma: anlık görüntü, çoğaltma (replikasyon) ve şifreleme.
- Destek ve garanti süresi.
Orta ve büyük ölçekli ihtiyaçlar için Maipu’nun hibrit ve tamamı flash SAN depolama sistemleri Depolama ve Sunucu sayfasında yer alır.
Kaynaklar
- SNIA (Storage Networking Industry Association), depolama terimleri sözlüğü (SNIA Dictionary)
- IETF RFC 7530, NFS sürüm 4 protokolü: rfc-editor.org/rfc/rfc7530