Sorun Giderme3 dk okuma
Ping Yüksek: Gecikme Neden Artar, Nasıl Düşürülür?
Yüksek ping ve gecikme sorunlarının nedenlerini ve ev ile ofis ağlarında uygulanabilir düşürme yöntemlerini anlatıyoruz.
Ping nedir?
Ping, bir cihazın ağdaki başka bir cihaza ulaşıp ulaşamadığını ve yanıtın ne kadar sürede döndüğünü ölçen araçtır. ICMP protokolünün yankı isteği (echo request) ve yankı yanıtı (echo reply) mesajlarını kullanır. Ölçülen süre, paketin hedefe gidip geri dönmesi için geçen zamandır ve milisaniye (ms) ile ifade edilir.
Günlük dilde “ping” sözcüğü bu gecikmenin kendisi için kullanılır. Üç ayrı kavramı ayırmak gerekir:
- Gecikme (latency): paketin gidiş-dönüş süresi.
- Jitter: gecikmenin paketten pakete değişmesi.
- Paket kaybı: paketin hiç ulaşmaması.
Hız testi yüksek çıksa bile bu üçü kötüyse görüntülü görüşme ve oyun sorunlu olur.
Hangi değer yeterli?
| Kullanım | Gidiş-dönüş gecikmesi |
|---|---|
| Web ve e-posta | Birkaç yüz ms’ye kadar fark edilmez |
| Görüntülü toplantı ve sesli görüşme | 150 ms’nin altı rahat; üstünde konuşmalar üst üste biner |
| Çevrim içi oyun | 50 ms’nin altı iyi; 100 ms’nin üstü hissedilir |
| Uzak masaüstü | 100 ms’nin altı akıcıdır |
Ses kalitesi için ITU-T G.114, ağızdan kulağa tek yönlü gecikmenin 150 ms’yi aşmamasını önerir.
Gecikme neden artar?
Gecikme dört parçadan oluşur:
- Yayılma: sinyalin mesafeyi kat etme süresi. Sunucu ne kadar uzaksa o kadar uzundur ve azaltılamaz.
- İletim: paketin hatta gönderilme süresi; düşük hızlı hatlarda belirgindir.
- İşleme: her router’ın paketi inceleme süresi.
- Kuyrukta bekleme: hat doluyken paketin sırada bekleme süresi. Değişken olan ve çoğu şikayetin nedeni olan parça budur.
Yaygın nedenler
- Hattın dolması. Bir cihaz büyük bir dosya yüklerken ya da indirirken diğer cihazların paketleri kuyrukta bekler. Yükleme yönü çoğu hatta dardır; bulut yedeklemesi ya da görüntülü yayın onu kolayca doldurur.
- Wi-Fi. Zayıf sinyal ve kalabalık kanallarda paketler yeniden gönderilir; gecikme artar ve dalgalanır.
- Sunucunun uzaklığı. Başka bir kıtadaki sunucuya bağlanıyorsanız gecikme fiziksel olarak yüksektir.
- Servis sağlayıcının yönlendirmesi ve yoğunluğu. Akşam saatlerinde artan gecikme çoğunlukla bundan kaynaklanır.
- VPN ve vekil sunucu. Trafiği dolaşık bir yoldan geçirir.
- Eski ya da aşırı yüklenmiş router.
- Arka plan uygulamaları. Güncellemeler, eşitleme servisleri, yayınlar.
- Hattın türü. Uydu ve bazı mobil bağlantılarda gecikme yapısal olarak yüksektir.
Ne yapabilirsiniz?
- Kabloyla bağlanın. En etkili adımdır; Wi-Fi’nin getirdiği dalgalanmayı ortadan kaldırır.
- Wi-Fi kullanacaksanız 5 GHz bandını seçin ve router’a yaklaşın.
- Hattı kimin kullandığına bakın. Yedekleme ve güncellemeleri mesai dışına alın.
- Yakın sunucu seçin. Oyun ve toplantı uygulamalarında bölge ayarını kontrol edin.
- VPN’i kapatıp karşılaştırın.
- Router’ı yeniden başlatın ve yazılımını güncelleyin.
- Kuyruk yönetimini açın. Router’ınız destekliyorsa akıllı kuyruk yönetimi (SQM), hat doluyken bile gecikmeyi düşük tutar.
- Sorunun yerini bulun.
tracertya datracerouteile gecikmenin hangi atlamada arttığına bakın; yerel ağda mı, sağlayıcıda mı, ilerisinde mi?
Hız tarafındaki sorunlar için internet yavaş yazısına bakabilirsiniz.
Ofis ağlarında
Kurumsal ağlarda gecikme, tasarımla yönetilir:
- QoS: ses ve görüntü paketleri işaretlenir ve kuyruğun önüne alınır; hat dolsa bile gecikmeleri artmaz. Bkz. QoS nedir.
- Bant genişliği yönetimi: yedekleme ve güncelleme trafiğine üst sınır konur.
- Kablosuz planlama: access point sayısı ve yerleşimi, sesli görüşmelerin gerektirdiği kaliteye göre yapılır.
- Hat seçimi: birden çok hat varsa gecikmeye duyarlı uygulamalar o anda en iyi durumdaki hattan gönderilir; bkz. SD-WAN nedir.
- Sürekli ölçüm: gecikme, jitter ve kayıp kritik hedeflere karşı sürekli ölçülür; bkz. ağ izleme.
Kaynaklar
- IETF RFC 792, Internet Control Message Protocol: rfc-editor.org/rfc/rfc792
- ITU-T G.114, tek yönlü iletim süresi: itu.int/rec/T-REC-G.114
- IETF RFC 7567, etkin kuyruk yönetimi üzerine öneriler: rfc-editor.org/rfc/rfc7567