Kablosuz4 dk okuma
Wi-Fi 7 Nedir? Yeni Nesil Kablosuz Neler Getiriyor?
Wi-Fi 7'nin (802.11be) getirdiği 320 MHz kanal, MLO ve 4K-QAM gibi yenilikleri ve kurumlara etkisini özetliyoruz.
Wi-Fi 7’nin temeli
Wi-Fi 7, IEEE 802.11be standardının Wi-Fi Alliance tarafından verilen adıdır. Standart çalışmalarındaki adı “Extremely High Throughput”, yani çok yüksek işlem hacmidir. Wi-Fi Alliance, Wi-Fi CERTIFIED 7 sertifikasyon programını Ocak 2024’te başlattı.
Wi-Fi 7; 2,4 GHz, 5 GHz ve 6 GHz bantlarının üçünde de çalışır ve önceki nesillerle geriye dönük uyumludur. Wi-Fi 6 verimliliğe odaklanmıştı; Wi-Fi 7 bunun üzerine daha yüksek hız, daha düşük ve daha tutarlı gecikme ekler.
Yenilikler
Çoklu bağlantı çalışması (MLO). Bugüne kadar bir cihaz, access point’e bir anda tek bir banttan bağlanırdı. MLO ile cihaz aynı anda birden çok bantta bağlantı kurabilir. Bunun üç faydası vardır:
- Hız: trafik bağlantılara paylaştırılır.
- Düşük gecikme: paket, o anda boş olan bağlantıdan gönderilir.
- Güvenilirlik: bir bantta girişim olduğunda diğeri iletimi sürdürür.
320 MHz kanallar. Wi-Fi 6’daki en geniş kanalın (160 MHz) iki katıdır. Bu genişlikte kanallar yalnızca 6 GHz bandında yer bulur.
4096-QAM (4K-QAM). Her sembolde 12 bit taşınır; Wi-Fi 6’daki 1024-QAM’e göre yüzde 20 daha yüksek veri hızı sağlar. Çok iyi sinyal koşulları, yani access point’e yakınlık gerektirir.
Delikli iletim (preamble puncturing). Geniş bir kanalın bir bölümü başka bir ağ tarafından kullanılıyorsa, önceki nesillerde kanalın tamamı kullanılamazdı. Wi-Fi 7, kanalın girişim olan bölümünü atlayıp kalanını kullanabilir.
Çoklu kaynak birimi (Multi-RU). OFDMA’da tek bir cihaza birden çok kaynak birimi atanabilir; spektrum daha verimli doldurulur.
16 uzamsal akış. Standart, Wi-Fi 6’daki 8 akışı 16’ya çıkarır.
Wi-Fi 6 ile karşılaştırma
| Wi-Fi 6 / 6E | Wi-Fi 7 | |
|---|---|---|
| Standart | 802.11ax | 802.11be |
| En geniş kanal | 160 MHz | 320 MHz |
| En yüksek modülasyon | 1024-QAM | 4096-QAM |
| Uzamsal akış | 8 | 16 |
| Çoklu bağlantı | Yok | MLO |
| Kuramsal en yüksek hız | 9,6 Gb/sn | 46 Gb/sn |
Kuramsal en yüksek hız, tüm özelliklerin en üst düzeyde birlikte kullanıldığı varsayımıyla hesaplanan üst sınırdır. Piyasadaki access point’lerin etiket değerleri bunun altındadır; istemci cihazlar ise çoğunlukla iki uzamsal akışla çalışır.
6 GHz konusu
Wi-Fi 7’nin en dikkat çekici özelliklerinden 320 MHz kanallar, 6 GHz bandına bağlıdır. Bu bandın ne kadarının kullanılabileceği ülkelerin düzenlemelerine göre değişir; bazı ülkelerde bandın tamamı, bazılarında yalnızca alt bölümü açılmıştır. Avrupa Birliği’nde 5945-6425 MHz aralığı açılmıştır; Türkiye’deki kullanım için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun düzenlemeleri esas alınmalıdır.
6 GHz bandı kullanılamadığında da Wi-Fi 7 çalışır: MLO, 4096-QAM ve delikli iletim 5 GHz bandında da fayda sağlar.
Kimler için?
- Yoğun ortamlar: büyük ofisler, kampüsler, etkinlik ve konferans alanları.
- Gecikmeye duyarlı uygulamalar: görüntülü toplantı, artırılmış ve sanal gerçeklik, bulut üzerinden çalışan uygulamalar, endüstriyel otomasyon.
- Yüksek hacimli veri: büyük dosyalarla çalışan tasarım ve medya ekipleri.
- Yeni kurulumlar: altyapısını bugün yenileyen kurumlar için birkaç yıllık kullanım ömrü düşünülmelidir.
Altyapı hazırlığı
Wi-Fi 7 access point’i, arkasındaki ağ kadar hızlıdır.
- Switch portları. Wi-Fi 7 access point’lerin kablolu arayüzü çoğunlukla 2,5, 5 ya da 10 Gb/sn’dir. 1 Gb/sn port darboğaz olur. Bkz. switch nedir.
- Kablolama. 2,5 ve 5 Gb/sn için Cat5e ve Cat6 yeterlidir; 10 Gb/sn’yi 100 metrede taşımak için Cat6A gerekir. Bkz. Cat5e, Cat6 ve Cat6A.
- Güç. Üç bantlı access point’ler çoğu zaman 802.3bt (PoE++) ister. Switch’in port başına gücü ve toplam güç bütçesi kontrol edilmelidir. Bkz. PoE switch nedir.
- Uplink. Erişim switch’inden yukarıya giden bağlantıların kapasitesi de artmalıdır.
- Güvenlik. 6 GHz bandında ve Wi-Fi 7’nin yeni özelliklerinde WPA3 zorunludur. Yalnızca WPA2 destekleyen eski cihazlar için ayrı bir ağ adı gerekebilir.
- Yerleşim planı. 6 GHz’in menzili daha kısadır; kapsama planı bu banda göre yeniden yapılmalıdır. Bkz. access point nedir.
- İstemciler. Ağdaki cihazların ne kadarının Wi-Fi 7 desteklediğine bakın; kazanç, istemciler yenilendikçe artar.
Maipu’nun Wi-Fi 7 access point’leri Kablosuz sayfasında, kablolu ve kablosuz ağın birlikte tasarımı Kampüs çözümleri sayfasında yer alır.
Kaynaklar
- IEEE 802.11 çalışma grubu (802.11be): ieee802.org/11
- Wi-Fi Alliance, Wi-Fi CERTIFIED 7: wi-fi.org/discover-wi-fi/wi-fi-certified-7
- Avrupa Komisyonu Uygulama Kararı (AB) 2021/1067, 5945-6425 MHz bandının kullanımı: eur-lex.europa.eu