Fiber ve Telekom3 dk okuma
OLT Nedir? Fiber Erişim Ağının Merkezi
OLT cihazının GPON ağındaki rolünü, kapasite planlamasını ve seçim kriterlerini açıklıyoruz.
OLT’nin rolü
OLT (Optical Line Terminal, optik hat sonlandırıcı), pasif optik ağın (PON) merkez tarafındaki cihazıdır. Bir yanda servis sağlayıcının omurga ağına, diğer yanda fiber üzerinden abonelere bağlanır. Abonelerin evindeki ya da iş yerindeki ONT cihazlarını tanır, yönetir ve trafiğini taşır.
OLT’nin başlıca görevleri:
- Çevrim: omurgadan gelen Ethernet trafiğini PON çerçevelerine ve tersine çevirir.
- Zamanlama: yükleme yönünde ONT’lere sırayla gönderme zamanı verir; çakışmayı önler.
- Bant genişliği ataması: kapasiteyi abonelerin o andaki ihtiyacına göre paylaştırır (DBA).
- ONT yönetimi: ONT’leri keşfeder, kaydeder, uzaktan yapılandırır ve izler (GPON’da OMCI protokolüyle).
- Hizmet ayrımı: internet, ses ve televizyon trafiğini ayrı VLAN’larda ve farklı önceliklerle taşır.
Teknolojinin bütünü için GPON nedir yazısına bakabilirsiniz.
Arayüzler
| Arayüz | Yönü | Açıklama |
|---|---|---|
| PON portları | Abonelere | Her port bir fibere, o fiber de ayırıcılarla onlarca aboneye gider. |
| Uplink portları | Omurgaya | 10G, 25G ya da 100G Ethernet; toplanan trafiği taşır. |
| Yönetim portu | İşletmeye | Bant dışı yönetim için. |
PON portuna takılan optik modülün sınıfı (örneğin B+, C+, C++) verici gücünü ve alıcı hassasiyetini, dolayısıyla ulaşılabilecek mesafeyi ve bölme oranını belirler.
Kapasite planlaması
Abone sayısı. PON port sayısı ile bölme oranının çarpımı, kuramsal üst sınırı verir:
| PON portu | 1:32 bölme | 1:64 bölme |
|---|---|---|
| 4 | 128 abone | 256 abone |
| 8 | 256 abone | 512 abone |
| 16 | 512 abone | 1024 abone |
Abone başına hız. Bir PON portunun kapasitesi (GPON’da yaklaşık 2,5 Gb/sn indirme) o porttaki aboneler arasında paylaşılır. Tüm aboneler aynı anda en yüksek hızda kullanmadığı için bir eşzamanlılık oranı varsayılır; ancak yüksek hızlı paketler satılacaksa bölme oranı düşürülmeli ya da XGS-PON’a geçilmelidir.
Uplink. PON portlarında toplanan trafiğin omurgaya darboğaz olmadan çıkması gerekir. Uplink kapasitesi ve yedekliliği buna göre seçilir.
Optik güç bütçesi. En uzak ve en çok bölünmüş abone için fiber, ek, konnektör ve ayırıcı kayıpları toplanır; sonuç modülün karşılayabildiği bütçenin içinde kalmalıdır.
Kasa tipi ve kompakt OLT
- Kasa tipi (modüler) OLT: hat kartları, denetim kartları ve güç kaynakları ayrı ayrı takılır. Binlerce aboneye ölçeklenir; kartlar ve güç kaynakları yedeklidir. Operatör merkezleri için uygundur.
- Kompakt OLT: 1U yüksekliğinde, sabit sayıda PON portuna sahip cihazlardır. Az yer kaplar, az enerji tüketir; küçük yerleşimler, siteler, kampüsler ve yerel servis sağlayıcılar için uygundur.
Dikkat edilecekler
- Yedeklilik: çift güç kaynağı, yedekli uplink (bağlantı birleştirme ya da halka koruma). Kritik hatlarda PON koruması da planlanabilir.
- GPON ve XGS-PON birlikteliği: iki teknoloji farklı dalga boyları kullandığı için aynı fiberde çalışabilir. Combo PON portları bu geçişi kolaylaştırır.
- ONT uyumluluğu: farklı üreticilerin ONT’leriyle birlikte çalışma, kurulumdan önce denenmelidir.
- Güvenlik: yetkisiz ONT’lerin ağa bağlanmasını engelleyen kimlik doğrulama, abone trafiğinin birbirinden yalıtılması.
- Yönetim: ONT’lerin toplu yapılandırılması, optik güç düzeylerinin izlenmesi ve arızanın hangi kolda olduğunun uzaktan belirlenmesi, sahaya çıkış sayısını azaltır.
- Ortam: saha kabinine konacak cihazlarda çalışma sıcaklığı aralığı ve DC besleme seçeneği önemlidir.
Maipu’nun GPON ve XGS-PON OLT modelleri GPON sayfasında, operatör ölçeğindeki tasarım Telekom & ISP çözümleri sayfasında yer alır.
Kaynaklar
- ITU-T G.984.1, GPON genel özellikleri: itu.int/rec/T-REC-G.984.1
- ITU-T G.988, ONU yönetim ve denetim arayüzü (OMCI): itu.int/rec/T-REC-G.988
- ITU-T G.9807.1, XGS-PON: itu.int/rec/T-REC-G.9807.1